അവ്വപുരുഷന്‍ (ബൂട്ടിസ്) ഒന്നു പരിചയപ്പെട്ടു കളയാം

അവ്വപുരുഷന്‍ (ബൂട്ടിസ്)

തുലാം നക്ഷത്രഗണത്തിനും കന്നി നക്ഷത്രഗണത്തിനും വടക്കുമാറി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഗണമാണ് അവ്വപുരുഷന്‍ അഥവാ ബൂട്ടിസ്. ഇതിലെ arcturus (α-bootes) എന്ന നക്ഷത്രമാണ് ചോതി. തുലാം ഗണത്തിലാണ് ഈ നക്ഷത്രം ഉള്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. 36.71 പ്രകാശവര്‍ഷം അകലെയുള്ള ഈ നക്ഷത്രം വളരെ തിളക്കമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളില്‍ നാലാം സ്ഥാനത്തുള്ള ഒന്നാണ്. വളരെ എളുപ്പം കണ്ണില്‍ പെടുന്ന ഈ നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാന്തിമാനം 0.15 ആണ്. കേവല കാന്തിമാനമാകട്ടെ -0.11 ഉം.

വടക്കേ അറ്റത്ത് കാണപ്പെടുന്ന നെക്കാര്‍ (Nekkar) എന്ന നക്ഷത്രമാണ് ബീറ്റ നക്ഷത്രം. 3.45 കാന്തിമാനമുള്ള ഈ നക്ഷത്രം 218.75 പ്രകാശവര്‍ഷം അകലെയാണ്. സെഗിനസ് എന്ന ഗാമ നക്ഷത്രം 85 പ്രകാശവര്‍ഷം അകലെ 3 കാന്തിമാനത്തോടെയുള്ള നക്ഷത്രമാണ്. ഇസ്സാര്‍ എന്ന ε നക്ഷത്രത്തിന്റെ കേവലകാന്തിമാനം -1.54 വരുമെങ്കിലും 210 പ്രകാശവര്‍ഷത്തോളം അകലെയായതിനാല്‍ ദൃശ്യകാന്തിമാനം 2.5 മാത്രമേ വരൂ. മഫ്റിഡ് (muphrid) എന്ന നക്ഷത്രം ബൂട്ടിസിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്താണ്. 2.65 ദൃശ്യകാന്തിമാനമുള്ള ഈ നക്ഷത്രം 37 പ്രകാശവര്‍ഷം അകലെയാണ്.

തുലാം നക്ഷത്രഗണം

തുലാം നക്ഷത്രഗണം

തുലാസിന്റെ ആകൃതിയുള്ള നക്ഷത്രഗണമാണിത്. ആല്‍ഫ, ബീറ്റ, ഗാമ എന്നീ നക്ഷത്രങ്ങളെ ചേര്‍ത്ത് വിശാഖം എന്നു പറയാറുണ്ട്. ചിലര്‍ ആള്‍ഫ നക്ഷത്രത്തെ മാത്രമായും വിശാഖമായി പരിഗണിക്കാറുണ്ട്. നക്ഷത്രപ്പാന തുടങ്ങിയ പഴയ കൃതികളില്‍ പറയുന്ന വിശാഖം എന്നാല്‍ ഇതില്‍ നിന്നും വളരെ മാറിയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതില്‍ ആല്‍ഫ നക്ഷത്രം ശരിക്കും ഒരു ഇരട്ട നക്ഷത്രമാണ്. 2.75 കാന്തിമാനം ഉള്ള zubenelgenubi എന്ന താരവും 5.5 കാന്തിമാനം ഉള്ള ഒരു മങ്ങിയ നക്ഷത്രവും കൂടിച്ചേര്‍ന്നതാണിത്. ഏതാണ്ട് 77 പ്രകാശവര്‍ഷം അകലെയാണ് ഈ താരകങ്ങള്‍. നല്ല ശക്തിയേറിയ ടെലിസ്കോപ്പിലൂടെ ഇത് വേര്‍തിരിച്ച് കാണാവുന്നതാണ്. ബീറ്റ നക്ഷത്രമായ zubeneschamali 2.6 കാന്തിമാനം ഉള്ള നക്ഷത്രമാണ്.

കാന്തിമാനം അനുസരിച്ച് നോക്കിയാല്‍ ആല്‍ഫ ആകേണ്ടിയിരുന്നത് ഈ നക്ഷത്രമായിരുന്നു. ചില നക്ഷത്രമാപ്പുകളില്‍ അങ്ങിനെ കാണാറുണ്ട്. ഒരു നക്ഷത്രഗണത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രഭ കൂടിയ നക്ഷത്രത്തെയാണ് ആല്‍ഫ എന്നു വിളിക്കാറ്. 160 പ്രകാശ വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കപ്പുറത്താണ് ഈ നക്ഷത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം. 3.9 കാന്തിമാനം ഉള്ള ഗാമ നക്ഷത്രം 3.9 പ്രകാശവര്‍ഷവും 3.25 കാന്തിമാനം ഉള്ള സിഗ്മ നക്ഷത്രം 292 പ്രകാശവര്‍ഷവും അകലെയാണ്. ബൂട്ടിസ് എന്ന ഗണത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള ചോതി നക്ഷത്രം തുലാം രാശിയുടെ ഭാഗമാണ്.

നേര്‍ മുകളില്‍ ഭാദ്രപഥ ചതുരം ഉത്രട്ടാതിയും പുരോരുട്ടാതിയും

ഇപ്പോള്‍ രാത്രി ഏതാണ്ട് എട്ടു മണിക്ക് നേരെ മുകളില്‍ കാണാവുന്നതും എളുപ്പത്തില്‍ തിരിച്ചറിയാവുന്നതുമായ നക്ഷത്രഗണമാണ് ഭാദ്രപഥ ചതുരം. ഉത്രട്ടാതി, പുരോരുട്ടാതി എന്നീ നക്ഷത്രങ്ങളും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. കിഴക്കു ഭാഗത്ത് കാണുന്ന രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങള്‍ ഉത്രട്ടാതിയും പടിഞ്ഞാറ് നില്‍ക്കുന്ന രണ്ട് എണ്ണം പുരോരുട്ടാതിയും ആണ്. ഇതില്‍ ഉത്രട്ടാതിയിലെ വടക്കേ നക്ഷത്രത്തെ ഇപ്പോള്‍ ആന്‍ഡ്രോമീഡ എന്ന ഗണത്തിലാണ് ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

(ചിത്രത്തില്‍ ഞെക്കിയാല്‍ വലുതായി കാണാം)

തൊട്ടടുത്തായി പടിഞ്ഞാറു വശത്ത് മീനം രാശി കാണാം. എരഞ്ഞിമാല എന്നും ഈ ഗണത്തെ വിളിക്കാറുണ്ട്. ശ്രദ്ധിച്ചു നോക്കിയാല്‍ മാത്രമേ മീനം ഗണത്തെ കാണാനാവൂ. കാരണം മങ്ങിയ നക്ഷത്രങ്ങളാണ് എല്ലാം. രേവതി മീനത്തിലാണ്.

വൃശ്ചികം നക്ഷത്രഗണത്തെ പരിചയപ്പെടാം

വൃശ്ചികം നക്ഷത്രഗണത്തെ പരിചയപ്പെടാം

(ചിത്രത്തില്‍ ഞെക്കിയാല്‍ വലുതായിക്കാണാം)

തേളിന്‍റെ ആകൃതിയിലുള്ള നക്ഷത്രഗണമാണിത്. നക്ഷത്ര നിരീക്ഷകര്‍ക്ക് കണ്ടെത്താന്‍ ഏറ്റവും എളുപ്പമുള്ള നക്ഷത്രഗണമാണിത്. ഇതിലെ ഏറ്റവുംപ്രകാശമേറിയ നക്ഷത്രം അന്‍റാറിസ് ആണ്. ചുവന്ന ഭീമനായ ഈ നക്ഷത്രം തൃക്കേട്ട എന്ന പേരിലാണ് കേരളത്തില്‍ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതിന്‍റെ ചുവന്ന നിറം കാരണം "തൃക്കേട്ട തീക്കട്ട പോലെ" എന്നൊരു ചൊല്ലു പോലും ഉണ്ട്. വാലറ്റത്തുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെയെല്ലാം ചേര്‍ത്ത് മൂലം എന്ന പേരില്‍ അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ തേളിന്‍റെ തലയില്‍ കാണുന്ന നക്ഷത്രങ്ങള്‍ അനിഴം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ചെറിയ രണ്ട് നക്ഷത്രക്കുലകളേയും ചിത്രത്തില്‍ കാണാം. M6, M7 എന്നിവയാണിവ. നഗ്നനേത്രങ്ങള്‍ കൊണ്ട് കാണാന്‍ കഴിയുന്ന നക്ഷത്രക്കുലകളാണിവ. ഇതില്‍ ടോളമി ക്ളസ്റ്റര്‍ എന്നറിയപ്പെടുന്ന M7 നക്ഷത്രക്കുലയില്‍ ഏതാണ്ട് 80 നക്ഷത്രങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഏതാണ്ട് 800 മുതല്‍ 1000 പ്രകാശവര്‍ഷങ്ങള്‍ അകലെയാണ് ഈ നക്ഷത്രക്കൂട്ടം. 25 പ്രകാശവര്‍ഷം വ്യാസത്തിനുള്ളിലാണ് ഈ നക്ഷത്രങ്ങള്‍ ചിതറിക്കിടക്കുന്നത്. വാല്‍ ഭാഗത്ത് കാണുന്ന രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങളെ പൂച്ചക്കണ്ണുകള്‍ എന്ന് പാശ്ചാത്യര്‍ വിളിക്കാറുണ്ട്. ഭാരതത്തില്‍ ഈ നക്ഷത്രങ്ങളെ കാലന്‍റെ കാവല്‍ നായ്കളായാണ് പരിഗണിച്ചിരിക്കുന്നത്. (മൂലം എന്ന നാളില്‍ പെട്ട നക്ഷത്രങ്ങളില്‍ രണ്ടെണ്ണം). വൃശ്ചികം എവിടെയാണ് എന്നറിയുവാന്‍ കഴിഞ്ഞ പോസ്റ്റുകള്‍ കാണുക. നക്ഷത്രമാപ്പില്‍ വ്യക്തമായി അവ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.